Wurdlab

Gewoan foar de wille, net offisjeel FryskGewoon voor de lol. Dit zijn nieuwe, verzonnen woorden, geen officieel Fries. Leer je Fries? Gebruik dan het woordenboek en de cursus.

Het Fries leent vaak uit het Nederlands. Klaas Groen vindt dat het beter kan en bedenkt nieuwe woorden, vaak geleend uit het Noors, Duits, Engels of Afrikaans. Stem op de woorden die jij echt zou gebruiken.

De meeste woorden hier komen van Klaas Groen. Volg hem op Instagram · Bluesky

Elke week is een van deze woorden het Woord van de week op FrisianNews.

struven

Betekenis: pannenkoeken

“Bern meie graach struven ite”

Een oud woord uit het Bildt dat Klaas in heel Friesland wil horen.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

stjûpot

Betekenis: stoofpot

“Kok Reitse riert yn de stjûpot”

Het Engelse 'stew' op zijn Fries gespeld.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

tsjoksikel

Betekenis: fatbike

“De bern ride mei de tsjoksikel op it sikelpaad”

Noren maken Engelse woorden eigen. Klaas doet dat ook: tsjok (dik) plus sikel.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

flybflap

Betekenis: kwijlslabbetje

“Hast de flybflap ek meinaam?”

Een flapje dat het kwijl opvangt. Bij Klaas thuis ontstaan.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

sinnesålve

Betekenis: zonnebrandcrème

“Goed ynsmarre mei sinnesålve blikstjinder!”

Want 'sinnebrân' is juist wat je wilt voorkomen.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

bernswier

Betekenis: zwanger

“Se wie ål rom 30 wiken bernswier”

Zwaar van een kind, letterlijk.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

omtoffeltûk

Betekenis: wandelende tak

“ik koe de omtoffeltûk hast net sjen”

Een takje dat wat rondscharrelt (omtoffelje).

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

rûpelwjukje

Betekenis: vlinder of mot (verzamelnaam)

“Foardat in rûpelwjukje fleane kin, rûpelet de rûp earst ús tún út”

Eén woord voor alle dag- en nachtvlinders: eerst eet de rups je tuin op, dan vliegt hij.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

renoster

Betekenis: neushoorn

“Renosters binne hiele swiere bisten”

Uit het Afrikaans.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

wyndel

Betekenis: luier

“Us lytse hoech al hast gjin wyndels mear oan”

Van het Duitse Windel.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

harber

Betekenis: haven

“De boat kaam oan yn 'e harber”

'Haven' klinkt te Hollands. Harbour ligt net aan de overkant van de Noordzee.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

sabearesnoadens

Betekenis: kunstmatige intelligentie (AI)

“Ik haw de sabearesnoadens om antwurd frege”

Sabeare (nep) plus snoadens (slimheid). Afkorting: KY.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

slûchker

Betekenis: luiaard

“Hej slûchker, kom ris fan dy bank ôf!”

Voor het dier en voor de bankhanger.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

tsjûnafisk

Betekenis: tonijn

“It is net maklik om in tsjûnafisk te fangen”

Tuna plus Thunfisch plus het Scandinavische fisk.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

fladdermûs

Betekenis: vleermuis

“Jûns kaam der in hiele kliber fladdermûzen tefoarskyn”

Gevonden in het Zweeds. Je hoort het fladderen meteen.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

dampskip

Betekenis: stoomboot

“It skip fan de Sint komt oan yn de harber”

Geleend uit het Saterfries en Noors, zodat Sinterklaas niet meer in een Nederlands leenwoord aankomt.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

kurby

Betekenis: pompoen

“Se hawwe krekt in kurby útsnien”

Van het Duitse Kürbis. Het gaat net als 'baby'.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

ferbrekkenis

Betekenis: taalondergang

“in taal dy't net mear sprutsen wurdt, giet nei de ferbrekkenis”

Een mix van 'jinsels ferbrekke' en 'ferdommenis', voor een taal die de sprekers zelf opgeven.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

skuondooms

Betekenis: overschoenen (zwembad)

“Skuondooms binne yn dit swimbad ferplicht”

De blauwe plastic hoesjes in het zwembad. Schoenen plus condooms, je snapt het wel.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

ferskûleboartsje

Betekenis: verstoppertje spelen

“Sille wy aanst ferskûleboartsje yn de böarterstún?”

Staat nog niet op Frysker.nl, dus Klaas geeft het een plek naast het Nederlandse 'ferstopperke'.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

ponderje

Betekenis: peinzen

“Ik mei graach nei bûten om sittend te ponderjen oer it libben”

Een Engels leenwoord voor rustig, wat filosofisch nadenken.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

groppich

Betekenis: hongerig en chagrijnig

“Hy kaam juster wer sa groppich binnen dat hie wie echt ta oan in mieltsje”

Groppe (greppel) plus roppich (hongerig). Na het eten klim je de greppel weer uit.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

tjemsk

Betekenis: vergeetachtig

“Ik bin wer yn in tjemske bui, ik ferjit it iene nei it oare”

Van tjems, een zeef. Een hoofd als een zeef.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

hult-en-bultsikel

Betekenis: mountainbike

“Mei de hult-en-bultsikel ride wy yn it bosk”

Friesland heeft geen bergen, wel hulten en bulten, plus het Scandinavische 'sikel' voor fiets.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

grússikel

Betekenis: gravelbike

“Mei de grússikel fleagen wy oer it grint”

Naar het Noorse 'grussykkel'.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

bepsikel

Betekenis: omafiets

“Ik pak de bepsikel wol eefkes om bôle te heljen”

Beppe plus sikel. Uitspreken als het Engelse 'popsicle'.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

lânweisikel

Betekenis: racefiets

“Hjoed ride wy in rûntsje op 'e lânweisikel”

Engels, Noors en Deens noemen hem naar de weg, niet naar het racen.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

burpje

Betekenis: boeren (een boer laten)

“Net burpje by it iten!”

Waarom zou het gas uit je maag hetzelfde woord hebben als een agrariër?

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

snyskje

Betekenis: niezen

“Yn de earmtakke snyskje blinder!”

Het woordenboek zegt prúste, maar niemand om Klaas heen gebruikt dat.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

klonjewein

Betekenis: vuilniswagen

“Komt de klonjewein no woansdei of tongersdei?”

Opgepikt bij Teake van der Meer.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

sneal

Betekenis: slak met huisje

“Dy rottige sneals ha de hiele tún wer útrûpele”

Het Engels kent slug en snail, het Nederlands en Fries niet. Nu het Fries wel.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

braaie

Betekenis: vlees braden, barbecueën

“Sille wy aanst wat fleis braaie op de bbq?”

Uit het Afrikaans, zodat 'briede' niet meer alles hoeft te doen.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

bûkse

Betekenis: broek

“Ik haw it leafst in gewoane spikerbûkse oan”

Van het Noorse 'bukse'. Ien bûkse, twa bûksen.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

djús

Betekenis: sap

“Doch my mar in glêske appeldjús”

Het Friese 'sop' is zowel sap als soep. Djús lost dat op.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

fålter

Betekenis: mot

“Fålt de fålter nei ûnderen of fleant er troch?”

Van het Duitse Nachtfalter. Motten lijken te vallen bij de lamp, maar vliegen door.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

jûnskuierwike

Betekenis: avondvierdaagse

“De bern dogge wer mei mei de jierlikse jûnskuierwike”

Letterlijk vertalen werkt niet, dus: een week van avondwandelingen.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

skuörrel

Betekenis: eekhoorn

“Yn Kanada toffelje der oerål skuörrels om”

Naar het Engelse 'squirrel', met de letter ö.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

bernehage

Betekenis: kinderopvang

“De bern wurde goed fersoarge en fermakke by de bernehage”

Van het Noorse barnehage, een kindertuin.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

swartsiik

Betekenis: depressief

“Ik wie al wat swiersettich, mar no hat dokter my de diagnose swartsiik jûn”

Letterlijk 'zwartziek'.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

deim

Betekenis: hert

“By Oranjewâld komme je gauris in deim tsjin”

Werkt ook in samenstellingen: rindeim, rendier.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

drakemich

Betekenis: libel

“De drakemich siet op in blêd”

Draak plus mich (vlieg), naar het Engelse dragonfly.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

laaks

Betekenis: zalm

“De laaks sprong út it wetter en waard fongen troch in bear”

Van het Scandinavische laks, lang uitgesproken.

Oorspronkelijk bericht (Klaas Groen)

Zelf een woord bedacht?

Stuur het in. We bekijken elk woord voordat het op de pagina komt.