Noord-Frieshet Fries van de Duitse Noordzeekust en de eilanden
Noord-Fries is niet één taal maar een familie van dialecten, van het vasteland tot Sylt, Föhr en Amrum. Begin met Mooring: 180 woorden in 15 korte lessen, elk naast het Westerlauwers Fries dat je kent.
Wat is Noord-Fries?
Noord-Fries, Nordfriisk, wordt gesproken in de Kreis Nordfriesland in Sleeswijk-Holstein, de noordelijkste hoek van Duitsland: op het vasteland, op de eilanden Sylt, Föhr en Amrum en op de Halligen. Helgoland heeft ook een eigen vorm.
Er zijn drie Friese talen: Westerlauwers Fries in Nederland, Saterfries in Nedersaksen, en Noord-Fries. Noord-Fries valt uiteen in ongeveer tien dialecten, en die verschillen zo sterk dat iemand van Sylt en iemand van het vasteland elkaar soms moeilijk verstaan.
Mooring is het grootste dialect op het vasteland, gesproken in de Bökingharde rond Niebüll en Risum-Lindholm. Alle Noord-Friese dialecten samen hebben maar een paar duizend sprekers, en UNESCO noemt de taal ernstig bedreigd.
Drie dialecten, drie cursussen
Elk dialect krijgt een eigen cursus, want de woorden verschillen echt. Alle drie zijn klaar.
Mooring
Vasteland, BökinghardeHet grootste dialect op het vasteland, rond Niebüll en Risum-Lindholm.
Open de cursus →Fering
Eiland FöhrHet dialect van Föhr, het eiland met de meeste Noord-Friese sprekers.
Open de cursus →Mooring naast Westerlauwers Fries
Tik op een kaart om het Westerlauwers Friese woord te zien.
De cursus Mooring: 15 lessen in 3 units
Elke les leert je 12 woorden met korte quizzen: kiezen, koppelen, het echte woord herkennen en het zelf schrijven. Je verdient dezelfde punten als in de gewone Friese cursus, en hij blijft optioneel.
Unit 1
- 1🌱Woorden die je al kent
- 2👪Familie en mensen
- 3🙋Ik, jij, wij
- 4🔢Tellen
- 5📅De maanden
Unit 2
- 6🖐️Je lichaam
- 7🐑Dieren
- 8🌦️Lucht, aarde en weer
- 9🏠In huis
- 10🍞Eten en drinken
Unit 3
- 11🏘️Stad en dorp
- 12🎨Beschrijvende woorden
- 13🏃Doewoorden
- 14🧩Kleine woorden die je nodig hebt
- 15🗣️Mooring praten
Eén woord, vijf talen
Mooring zit tussen het Westerlauwers Fries, het Deens en het Duits in. Zet de woorden naast elkaar en je ziet de familie.
| Mooring | Westerlauwers Fries | Nederlands | Duits | Engels |
|---|---|---|---|---|
| hüs | hûs | huis | Haus | house |
| kü | ko | koe | Kuh | cow |
| doochter | dochter | dochter | Tochter | daughter |
| fötj | foet | voet | Fuß | foot |
| san | sinne | zon | Sonne | sun |
| toorp | doarp | dorp | Dorf | village |
| schörk | tsjerke | kerk | Kirche | church |
| spräke | taal | taal | Sprache | language |
Vragen over Noord-Fries
Waar wordt Noord-Fries gesproken?
In de Kreis Nordfriesland in Sleeswijk-Holstein, Duitsland: aan de kust van het vasteland, op Sylt, Föhr en Amrum en op de Halligen, en in een eigen vorm op Helgoland.
Waarom zijn er aparte cursussen voor Mooring, Sölring en Fering?
Omdat de dialecten verschillen in gewone woorden, niet alleen in klank. Eén cursus met gemengde vormen zou je een taal leren die niemand spreekt.
Kan ik Noord-Fries verstaan als ik Westerlauwers Fries spreek?
Sommige woorden wel. Mooring hüs, bök en doochter liggen dicht bij hûs, boek en dochter. Veel andere lijken meer op Deens of Duits, en gesproken Mooring is in het begin lastig te volgen.
Is Noord-Fries hetzelfde als Nedersaksisch?
Nee. In hetzelfde gebied worden ook Nedersaksisch en Zuid-Jutlands Deens gesproken, en veel mensen daar zijn met meerdere talen opgegroeid, maar Noord-Fries is een Friese taal.
Kosten de Noord-Friese cursussen iets?
Nee. Alle lessen kosten niets. Maak een LearnFrisian-account aan om je voortgang te bewaren en punten te verzamelen.
Klaar voor je eerste 12 Mooring woorden?
Les 1 begint met woorden die je al kent. Het duurt ongeveer vijf minuten.
Bekijk alle woorden naast elkaar in het Noord-Friese woordenboek →
Elk Mooring woord is nagekeken in het woordenboek van friesisch.net en in Wiktionary (CC BY-SA 4.0).
